Αθλητισμός: Η μεγάλη επιστροφή στην πόλη και η ανάγκη για κίνηση

Η επιστροφή στην καθημερινότητα του Σεπτεμβρίου φέρνει μαζί της τη γνώριμη λίστα της προετοιμασίας: σχολικά, αλλαγή στα ωράρια του ύπνου και, φυσικά, την επιστροφή στα θρανία. Για τα παιδιά, η μετάβαση από την απόλυτη ελευθερία του καλοκαιριού —όπου το σώμα τους βρισκόταν σε διαρκή κίνηση ανάμεσα σε βουτιές, τρέξιμο στην άμμο και παιχνίδι μέχρι το βράδυ— στην καθιστική ζωή της σχολικής αίθουσας αποτελεί ένα μεγάλο σοκ. Ξαφνικά, η ενέργειά τους πρέπει να περιοριστεί σε λίγα τετραγωνικά μέτρα και οι ώρες ακινησίας αυξάνονται κατακόρυφα.

Εδώ είναι που ο αθλητισμός έρχεται να λειτουργήσει όχι απλώς ως μια ακόμα εξωσχολική δραστηριότητα, αλλά ως μια βαθιά βιολογική και ψυχολογική ανάγκη. Ως γονείς, με την έναρξη της σχολικής χρονιάς, καλούμαστε να πάρουμε αποφάσεις για το πρόγραμμα των παιδιών μας. Το μεγαλύτερο δώρο που μπορούμε να τους κάνουμε δεν είναι να τα φορτώσουμε με επιπλέον ώρες διαβάσματος και φροντιστηρίων από νωρίς, αλλά να τα ωθήσουμε να βάλουν την κίνηση και το παιχνίδι στη ζωή τους. Ο αθλητισμός είναι το ιδανικό «αντίδοτο» στο άγχος της προσαρμογής και το θεμέλιο για μια ισορροπημένη ανάπτυξη.

Από τι προστατεύει τα παιδιά η ενασχόληση με τα αθλήματα;
Όταν μιλάμε για τα οφέλη του αθλητισμού, το μυαλό των περισσότερων πηγαίνει αυτόματα στη σωματική υγεία: στην καταπολέμηση της παιδικής παχυσαρκίας, στην ενδυνάμωση του μυοσκελετικού συστήματος και στη βελτίωση της φυσικής κατάστασης. Αυτά είναι αναμφισβήτητα σπουδαία, όμως η πραγματική «ασπίδα» που προσφέρει ο αθλητισμός στα παιδιά σήμερα είναι κυρίως ψυχική, πνευματική και κοινωνική.

Πρώτα από όλα, ο αθλητισμός προστατεύει τα παιδιά από την ψηφιακή απομόνωση και τον εθισμό στις οθόνες. Σε μια εποχή που το tablet και το smartphone αποτελούν την εύκολη λύση για τη βαρεμάρα, η προπόνηση προσφέρει μια offline όαση. Εκεί, το παιδί είναι αναγκασμένο να είναι παρόν με όλες του τις αισθήσεις, να επικοινωνήσει με το σώμα του και να αλληλεπιδράσει ζωντανά με άλλους ανθρώπους.

Παράλληλα, ο αθλητισμός είναι το καλύτερο φάρμακο κατά του παιδικού άγχους και της κατάθλιψης. Η φυσική δραστηριότητα απελευθερώνει ενδορφίνες —τις ορμόνες της ευτυχίας— βοηθώντας το παιδί να εκτονώσει την πίεση της ημέρας, να κοιμάται καλύτερα το βράδυ και να ξυπνά με περισσότερη διαύγεια. Μέσα από το γήπεδο, το παιδί μαθαίνει να διαχειρίζεται την απογοήτευση της ήττας, να χτίζει αυτοπεποίθηση μέσα από τη βελτίωση των επιδόσεών του και να καταλαβαίνει ότι η προσπάθεια έχει μεγαλύτερη αξία από το τελικό αποτέλεσμα.

Τέλος, τα ομαδικά αθλήματα προστατεύουν από τον εγωκεντρισμό. Το παιδί αντιλαμβάνεται ότι είναι μέρος ενός συνόλου. Μαθαίνει να συνεργάζεται, να σέβεται τους κανόνες, να υποστηρίζει τον συμπαίκτη του που έκανε λάθος και να πειθαρχεί σε μια κοινή στρατηγική. Αυτά είναι μαθήματα ζωής που καμία σχολική αίθουσα δεν μπορεί να διδάξει με τον ίδιο βιωματικό τρόπο.

Ο Σεπτέμβριος είναι ο μήνας των δοκιμών: Αφήστε τα να επιλέξουν
Ένα από τα συχνότερα λάθη που κάνουμε ως γονείς είναι ότι αποφασίζουμε εμείς για το ποιο άθλημα «ταιριάζει» στο παιδί μας, συχνά προβάλλοντας τις δικές μας ανεκπλήρωτες επιθυμίες. Αν ο μπαμπάς ήθελε να γίνει ποδοσφαιριστής, το παιδί καταλήγει αυτόματα στην ακαδημία ποδοσφαίρου, ακόμα κι αν το ίδιο προτιμά το κολυμβητήριο ή το καράτε.

Με την επιστροφή στα σχολεία, καλό είναι να αφήνουμε τα παιδιά να πειραματιστούν και να δοκιμάσουν διάφορα αθλήματα. Ο Σεπτέμβριος πρέπει να είναι ένας μήνας ανακάλυψης. Αφήστε το παιδί να κάνει 1-2 δοκιμαστικά μαθήματα σε διαφορετικές δραστηριότητες: στίβο, τένις, μπάσκετ, ρυθμική, πολεμικές τέχνες ή χορό.

Παρατηρήστε τις αντιδράσεις του. Επέστρεψε από την προπόνηση γεμάτο ενέργεια και με ένα μεγάλο χαμόγελο, ή μήπως ήταν μαζεμένο και πιεσμένο; Κάθε παιδί έχει τη δική του προσωπικότητα. Ένα εσωστρεφές παιδί μπορεί να βρει τη γαλήνη και τη συγκέντρωση που χρειάζεται στις πολεμικές τέχνες, ενώ ένα υπερκινητικό παιδί ίσως χρειάζεται την ένταση και τη στρατηγική του μπάσκετ ή του ποδοσφαίρου για να εκτονωθεί. Η επιλογή πρέπει να είναι δική του, γιατί μόνο τότε η ενασχόληση θα γίνει πηγή χαράς και όχι άλλη μια καταναγκαστική υποχρέωση.

Η παγίδα του υπερ-αθλητισμού: Μην το παρακάνετε
Η αγάπη μας για τον αθλητισμό και η επιθυμία μας να προσφέρουμε το καλύτερο στο παιδί μας μπορεί εύκολα να μας οδηγήσει στην άλλη άκρη του νήματος: στον υπερ-αθλητισμό και την εξουθένωση. Ζούμε σε μια κοινωνία που λατρεύει την απόδοση και τον πρωταθλητισμό, και συχνά ξεχνάμε ότι τα παιδιά είναι… απλώς παιδιά.

Αν το πρόγραμμα του παιδιού περιλαμβάνει καθημερινές, δίωρες προπονήσεις, αν τα Σαββατοκύριακα είναι γεμάτα από αγώνες και ταξίδια, και αν η πίεση του προπονητή ή του γονιού για τη νίκη μετατρέπει το παιχνίδι σε δουλειά, τότε έχουμε χάσει το νόημα. Το παιδικό burnout είναι μια πραγματικότητα. Όταν το σώμα ενός παιδιού καταπονείται υπερβολικά και το μυαλό του φορτώνεται με το άγχος της απόδοσης, ο αθλητισμός παύει να προστατεύει και αρχίζει να βλάπτει.

Το παιδί χρειάζεται ελεύθερο χρόνο. Χρειάζεται ώρες μέσα στη μέρα που δεν θα κάνει τίποτα, που θα παίξει στο δωμάτιό του με τα παιχνίδια του, που θα ξεκουραστεί, που θα βαρεθεί. Ο αθλητισμός πρέπει να είναι το συμπλήρωμα μιας ευτυχισμένης καθημερινότητας, όχι ο κυρίαρχος που εξαφανίζει την παιδική ηλικία. Δύο με τρεις προπονήσεις την εβδομάδα είναι υπεραρκετές για τις μικρές ηλικίες, ώστε να αποκομίσουν όλα τα οφέλη χωρίς να στερηθούν την ανεμελιά τους.

The “Funmily” Tip για τους γονείς:
Καθώς θα οργανώνετε το εβδομαδιαίο πρόγραμμα της οικογένειας, θυμηθείτε: ο στόχος του αθλητισμού στην παιδική ηλικία δεν είναι να μεγαλώσουμε τον επόμενο Ολυμπιονίκη, αλλά να μεγαλώσουμε ένα υγιές, κοινωνικό και χαρούμενο παιδί.

Μην ρωτάτε το παιδί σας «Κερδίσατε;» όταν βγαίνει από το γήπεδο. Ρωτήστε το: «Πέρασες καλά; Γέλασες;». Αυτή η μικρή αλλαγή στη δική μας στάση είναι το κλειδί για να αγαπήσουν τα παιδιά την κίνηση για όλη τους τη ζωή. Δώστε τους την ελευθερία να δοκιμάσουν, προστατεύστε τον ελεύθερο χρόνο τους και αφήστε το παιχνίδι να κάνει τη δουλειά του!

Και το πιο σημαντικό! Πριν από την έναρξη οποιασδήποτε αθλητικής δραστηριότητας, είναι απαραίτητο να προγραμματίσετε έναν πλήρη προαθλητικό έλεγχο σε εξειδικευμένα παιδιατρικά νοσοκομεία ή κλινικές. Ένας βασικός έλεγχος που περιλαμβάνει παιδοκαρδιολογική εξέταση, ηλεκτροκαρδιογράφημα και triplex καρδιάς από εξειδικευμένους παιδοκαρδιολόγους διασφαλίζει ότι το παιδί μπορεί να αθληθεί με απόλυτη ασφάλεια, προστατεύοντας την υγεία του πριν μπει στο γήπεδο.