Σε έναν κόσμο που τρέχει γρήγορα και απαιτεί συνεχώς περισσότερα, η γονεϊκότητα μοιάζει συχνά με αγώνα δρόμου. Πόσο πιο απελευθερωτικό όμως είναι να μάθεις πως δε χρειάζεται να φτάσεις κάπου, αρκεί απλώς να είσαι εκεί; Ο Ιωάννης Γλωσσόπουλος, μέσα από το νέο του βιβλίο «Θα σε περιμένω», από τις εκδόσεις Διόπτρα, δε δίνει συνταγές ή οδηγίες. Αντίθετα, με λόγο ζεστό και βαθιά ανθρώπινο, μας υπενθυμίζει πως η αγάπη δε μετριέται σε τελειότητα, αλλά σε παρουσία. Μιλήσαμε μαζί του για την έμπνευση πίσω από το βιβλίο, για τη σημασία του ρυθμού, για τη φθορά και την αυθεντικότητα, αλλά και για το γιατί μερικές φορές το μόνο που χρειάζεται να πούμε σ’ ένα παιδί είναι: «σε εμπιστεύομαι».
Τι σας ενέπνευσε να γράψετε το «Θα σε περιμένω»;
Η ανάγκη να ακουστεί αυτό που συχνά δε χωράει σε λέξεις: πως δε χρειάζεται να αλλάξεις για να αξίζεις αγάπη. Το βιβλίο γεννήθηκε από τις φωνές των γονιών που συναντώ, την αγωνία να τα κάνουν «σωστά» και τον φόβο να είναι τέλειοι όταν έρθει το νέο μέλος. Ήθελα απλώς να τους πω: Δε χρειάζεται να βιάζεστε και να τα γνωρίζετε όλα. Αρκεί να είστε εκεί.
Τι θα θέλατε να κρατήσει ένας γονιός που διαβάζει το βιβλίο στο παιδί του;
Ότι η παρουσία αρκεί. Δε χρειάζεται να διορθώσει, να καθοδηγήσει ή να εξηγήσει. Αρκεί να σταθεί δίπλα. Ακόμη κι όταν δεν καταλαβαίνει. Να κρατήσει χώρο, χωρίς να τραβάει. Αυτό αρκεί για να ανθίσει ένα παιδί.
Το ιδανικό μοντέλο γονέα είναι αυτός που περιμένει;
Δεν υπάρχει «ιδανικό». Υπάρχει πρόθεση. Η πρόθεση να περπατήσουμε δίπλα, όχι μπροστά. Να είμαστε παρόντες, όχι να καθοδηγούμε. Ο γονέας δεν είναι οδηγός, είναι συνοδοιπόρος.
Τι σημαίνει «σε περιμένω» για ένα παιδί, στην πράξη;
Σημαίνει: «Σε εμπιστεύομαι». Δε σε μετρώ με την ταχύτητά σου. Το παιδί το νιώθει μέσα από εκφράσεις, λέξεις, προθέσεις, δεν είναι μόνο τα λόγια που λέμε. Το νιώθει στο βλέμμα μας, στο σώμα μας, στον ρυθμό μας. Κι όταν νιώσει ασφαλές, ξεκλειδώνεται μόνο του.
Τι κάνουμε όταν δεν έχουμε άλλο κουράγιο να περιμένουμε;
Το παραδεχόμαστε. Δεν είμαστε φτιαγμένοι για να αντέχουμε ατελείωτα. Η αυθεντικότητα χτίζει τη σχέση, όχι η τελειότητα. Είναι εντάξει να κουραζόμαστε. Μπορούμε να εξαντληθούμε και να συνεχίζουμε να αγαπάμε.
Είναι η σχέση με τον χρόνο και τον ρυθμό του παιδιού το πιο δύσκολο κομμάτι της σύγχρονης γονεϊκότητας;
Ίσως το πιο δύσκολο είναι να μάθουμε να στεκόμαστε, να κάνουμε συνειδητές παύσεις. Ζούμε σε έναν κόσμο που δίνει έμφαση στις επιδόσεις, αλλά τα παιδιά δεν προχωρούν μόνο μπροστά. Μεγαλώνουν, αναπτύσσονται και ανθίζουν με τον δικό τους ρυθμό. Και η άνθηση χρειάζεται χρόνο, όχι πίεση. Ο γονέας καλείται να γίνει σταθερό λιμάνι, όχι ρολόι.
Γιατί τα παιδιά χρειάζονται το παραμύθι και τη θεατρική εμπειρία;
Γιατί εκεί επιτρέπεται να είναι όπως νιώθουν, όπως είναι. Το παραμύθι δεν είναι απόδραση, είναι επαφή. Είναι γέφυρα προς τον εαυτό τους, τον άλλον, την εσωτερική τους ζωή. Και εκεί επιτυγχάνουν.
Τι βρίσκουν οι γονείς στο KidNest που ίσως λείπει αλλού;
Έναν τόπο όπου μπορούν να είναι άνθρωποι προτού να είναι «σωστοί» γονείς. Μια κοινότητα που δε ζητά τελειότητα, αλλά παρουσία. Αυτό που προσφέρουμε είναι μια ήσυχη δύναμη: Δε χρειάζεται να τα ξέρεις όλα, χρειάζεται να στέκεσαι δίπλα.
Αν έπρεπε να συνοψίσετε τη φιλοσοφία σας σε μία πρόταση;
Να είμαι το χέρι που απλώνεται για να κρατήσεις, όχι η φωνή που δείχνει το δρόμο.
Μία φράση που θα θέλατε να ψιθυρίσετε σε κάθε γονιό;
Είσαι αρκετός, ακριβώς όπως είσαι, όταν είσαι δίπλα του.
Ίσως τελικά η γονεϊκότητα να μην είναι τόσο περίπλοκη όσο φαντάζει. Ίσως το μυστικό να κρύβεται σε μια σιωπηλή αγκαλιά, σε ένα βλέμμα που λέει «είμαι εδώ». Ο Ιωάννης Γλωσσόπουλος δε μας ζητά να γίνουμε καλύτεροι ή πιο σωστοί γονείς· μας προσκαλεί να είμαστε απλώς άνθρωποι. Παρόντες, ειλικρινείς, διαθέσιμοι. Και αυτό, όπως λέει και ο ίδιος, είναι αρκετό.
