Υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που έχουν το χάρισμα να μετατρέπουν την ιστορία σε παιχνίδι και την περιήγηση σε έναν τόπο σε μια αξέχαστη περιπέτεια. Ο Κώστας Στοφόρος είναι ένας από αυτούς.
Με αφορμή τη συμπλήρωση έντεκα χρόνων από την κυκλοφορία του βιβλίου του «Η Κούπα του Πτολεμαίου», συζητάμε μαζί του για τη γοητεία του μυστηρίου, τη σημασία του να ταξιδεύουν τα παιδιά μέσα από τις σελίδες, αλλά και για το πώς οι γονείς μπορούν να γίνουν οι καλύτεροι ξεναγοί στον κόσμο του βιβλίου.
Μας εξηγεί γιατί το Πόρτο Ράφτη αποτέλεσε την ιδανική αφετηρία για την παρέα των ηρώων του, μοιράζεται συγκινητικές στιγμές από τις συναντήσεις του με μικρούς αναγνώστες σε όλη την Ελλάδα και μας υπενθυμίζει ότι στην εποχή των έτοιμων εικόνων, η φαντασία παραμένει το πιο ελεύθερο και συναρπαστικό «ταξίδι».
Η «Κούπα του Πτολεμαίου» είναι η πρώτη ιστορία μιας παρέας που ταξιδεύει και λύνει μυστήρια σε όλη την Ελλάδα. Πώς γεννήθηκε αυτή η ιδέα και τι σας ενέπνευσε τότε, πριν από 10 χρόνια;
Για την ακρίβεια είναι 11 χρόνια… Ήταν μια βραδιά παραμυθιού από αυτές που οργάνωνα τότε μαζί με την παρέα των παιδιών μου στην περιοχή Πανόραμα στο Πόρτο Ράφτη. Το φόντο μας ήταν αυτό που βλέπετε και στο εξώφυλλο του βιβλίου, όπου μάλιστα …ποζάρει μέρος της παρέας!
Εκείνη τη βραδιά είχαμε καλέσει την αρχαιολόγο και συγγραφέα Εύη Πίνη που μας αφηγήθηκε την ιστορία της περιοχής και στη συνέχεια, όλοι μαζί φτιάξαμε ένα παραμύθι με τίτλο «Ο Γενναίος ράφτης». Γυρίζοντας στο σπίτι εκείνο το βράδυ μου γεννήθηκε η ιδέα να έγραφα μια ιστορία μυστηρίου αξιοποιώντας τα όσα είχα ακούσει. Άρχισα να γράφω σε ένα τετράδιο. Κάθε βράδυ ό,τι είχα γράψει μέσα στη μέρα το διάβαζα στα δυο μικρότερα παιδιά μου.
Με τη δική τους ενθάρρυνση και …πίεση, συνέχισα το γράψιμο μέχρι το φθινόπωρο. Η Κούπα του Πτολεμαίου είχε γεννηθεί!
Γιατί επιλέξατε το Πόρτο Ράφτη ως αφετηρία της πρώτης περιπέτειας; Τι έχει αυτός ο τόπος που “γράφει” τόσο ωραία στις παιδικές ιστορίες;
Ήδη είπα κάποια πράγματα, όμως πρέπει να προσθέσω πως το Πόρτο Ράφτη έχει μια πραγματικά πλούσια, όσο και άγνωστη στο ευρύ κοινό ιστορία. Ακόμη και οι χιλιάδες που παραθερίζουν κάθε χρόνο πιστεύω πως στην πλειονότητά τους την αγνοούν. Θέλησα λοιπόν να την κάνω γνωστή.
Όμως έχει και μια μεγάλη γοητεία, ειδικά η πιο «άγρια» περιοχή που τελειώνει στον βράχο του «Καμπούρη». Η διάφανη θάλασσα, οι πολλές σπηλιές, η θέα στο Αιγαίο με τη νότια Εύβοια και την Άνδρο…
Τα βιβλία σας έχουν έντονο στοιχείο εξερεύνησης και περιπέτειας. Πόσο σημαντικό είναι, κατά τη γνώμη σας, τα παιδιά να “ταξιδεύουν” μέσα από τις σελίδες ενός βιβλίου;
Από τα πιο όμορφα που υπάρχουν στη ζωή είναι τα ταξίδια. Δεν μπορούμε να πάμε σε όλο τον πλανήτη, ούτε καν σε όλη την Ελλάδα. Όμως υπάρχουν τα βιβλία για να μας ταξιδεύουν και αν μας χαρίζουν τα δώρα του κάθε τόπου. Και για τους μεγάλους και για τους μικρούς, ανοίγουν οι ορίζοντες, θρέφεται η φαντασία και ο κόσμος αποκαλύπτεται στη μαγεία του.
Η παρέα των ηρώων σας μοιάζει πολύ αληθινή. Υπάρχουν στοιχεία από πραγματικά παιδιά ή δικές σας εμπειρίες μέσα στους χαρακτήρες;
Υπάρχουν στοιχεία από τα παιδιά και τους ενηλίκους της πραγματικής παρέας του Πόρτο Ράφτη, αλλά και στοιχεία από φίλους, δικά μου… Γίνεται ένα κοκτέιλ!
Μόνο ο παππούς Λευτέρης είναι εν πολλοίς πραγματικό πρόσωπο, μόνο που τον έχω κάνει μερικά χρόνια νεότερο και με …ευγνωμονεί κάθε φορά που συζητάμε και πίνουμε τα ουζάκια μας ανταλλάσσοντας ιστορίες.
Έχετε ταξιδέψει σχεδόν σε όλη την Ελλάδα παρουσιάζοντας τα βιβλία σας. Τι σας λένε τα παιδιά στις συναντήσεις αυτές που σας συγκινεί ή σας εκπλήσσει περισσότερο;
Θα μπορούσα να γεμίσω όλη τη συνέντευξη μόνο μιλώντας για ιστορίες και περιστατικά που με έχουν συγκινήσει βαθιά.
Συγκρατώ πάντα αυτό που μου είπε ένα παιδί στην Καστοριά, όταν το ρώτησα αν του αρέσει που δεν έχω happy end στα βιβλία μου κι εκείνο είπε: «Ακριβώς αυτό μου αρέσει! Πως οι ήρωες σας δεν κερδίζουν, δεν πετυχαίνουν πάντα. Τα άλλα βιβλία όπου τα πετυχαίνουν όλα με κάνουν να νιώθω άχρηστος γιατί εγώ δεν τα
καταφέρνω πάντα».
Και μια στιγμή ακόμη που χαράχτηκε στη μνήμη μου είναι όταν ένα παιδί που ήρθε με το σχολείο του στην Αθήνα για περίπατο στην Πλάκα -που κάνω με το Μουσείο Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης- μόλις κατάλαβε ποιος είμαι άρχισε να χοροπηδά από τη χαρά του. Είχε
διαβάσει όλα μου τα βιβλία και είπε πως τα έχει σε χωριστό ράφι για να τα δώσει στα παιδιά του όταν μεγαλώσει και κάνει οικογένεια.
Ποιος είναι ο ρόλος των γονιών στο διάβασμα; Πώς μπορούν να κάνουν το βιβλίο μέρος της καθημερινότητας του παιδιού, χωρίς πίεση;
Το πρώτο είναι το δικό τους παράδειγμα. Να διαβάζουν οι ίδιοι, αλλά και να διαβάζουν στα παιδιά τους μέχρι όποια ηλικία το δέχονται. Να επισκέπτονται μαζί βιβλιοθήκες, αλλά και τα βιβλιοπωλεία της γειτονιάς τους, αφήνοντας τα παιδιά να διαλέγουν.
Πιστεύετε ότι ένα παιδικό βιβλίο μπορεί να “χτίσει” αγάπη για τον τόπο μας και την ιστορία του; Και αν ναι, πώς το πετυχαίνετε αυτό μέσα από τη γραφή σας;
Σίγουρα μπορεί να συμβεί. Αν γνωρίσουμε τον τόπο μας θα τον αγαπήσουμε πιο βαθιά.
Προσπαθώ να μοιραστώ την αγάπη μου για τους τόπους που έχω γνωρίσει και με έχουν αγγίξει. Ίσως, το γεγονός αυτό να αγγίζει και τους μικρούς αναγνώστες.
Έτσι φαίνεται τουλάχιστον από το ότι τα βιβλία μου διαβάζονται πολύ, ειδικά στους τόπους όπου διαδραματίζονται και γίνονται αφορμή για εκδρομές και περιπάτους.
Στην εποχή των οθονών, τι πιστεύετε ότι εξακολουθεί να κάνει ένα βιβλίο συναρπαστικό για ένα παιδί;
Ότι αφήνει τη φαντασία ελεύθερη! Τα πρόσωπα και οι τόποι δημιουργούν εικόνες στο μυαλό και στην ψυχή.
Οι οθόνες έχουν έτοιμες εικόνες. Η φαντασία έτσι μπαίνει σε κουτιά…
Πόσες φορές δεν σας έχει απογοητεύσει ο ήρωας μιας σειράς ή ταινίας που βασίζεται σε βιβλίο που έχετε διαβάσει και τον είχατε πλάσει αλλιώς στο μυαλό σας;
Αν ένα παιδί διαβάσει σήμερα την “Κούπα του Πτολεμαίου”, τι θα θέλατε να κρατήσει όταν κλείσει το βιβλίο;
Πως τα βιβλία μας ταξιδεύουν. Και η επιτυχία θα είναι να θελήσει, αφού το διαβάσει, να διαβάσει κι άλλα βιβλία. Όχι δικά μου μόνο. Να του γεννήσει τη δίψα για διάβασμα και ανακαλύψεις.
Κλείνοντας, τι θα λέγατε σε έναν μικρό αναγνώστη που ονειρεύεται να γράψει τις δικές του ιστορίες; Από πού να ξεκινήσει;
Θα απαντήσω με τα λόγια της Πατρίτσια Χάισμιθ, που τα επαναλαμβάνω κάθε φορά σε διάφορα τμήματα δημιουργικής γραφής: «Το πρώτο πρόσωπο που οφείλεις να τέρψεις γράφοντας ένα βιβλίο είσαι εσύ ο ίδιος. Αν
καταφέρεις να μετατρέψεις το γράψιμο σε μια απολαυστική διαδικασία, θα παρασύρεις και τους εκδότες και τους αναγνώστες, που έρχονται στη συνέχεια».
Να ευχαριστιούνται οι ίδιοι με αυτό που γράφουν. Και να μη σταματάνε να γράφουν επειδή μια απόπειρα απέτυχε.
Και να διαβάζουν. Να διαβάζουν πολύ. Και όλα τα είδη. Χωρίς αποκλεισμούς. Τα πάντα έχουν κάτι να μας δώσουν.
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ. 252125