Πρακτικός οδηγός για γονείς που ανησυχούν!
Υπάρχει μια φάση – και όλοι οι γονείς την περνούν – όπου το παιδί ξυπνάει μια μέρα και… αποφασίζει ότι δε θέλει να φάει τίποτα.
Όχι, στο αγαπημένο του ρύζι, όχι στα ζυμαρικά, όχι, ακόμα και στο “σίγουρο” τοστ.
Πριν χτυπήσει ο συναγερμός, πρέπει να ξέρουμε ότι η περίοδος αυτή είναι απολύτως φυσιολογική, κυρίως σε ηλικίες 2–6 ετών, αλλά και αργότερα, ανάλογα με το ταμπεραμέντο του παιδιού.
Είναι άρνηση ή φάση ανάπτυξης;
Τα παιδιά δεν τρώνε πάντα με βάση την πείνα τους αλλά με βάση:
• κλείδες ανάπτυξης (π.χ. πριν από ένα άλμα παίρνουν μικρότερες ποσότητες)
• εναλλαγές διάθεσης
• περιέργεια, άγχος, βαρεμάρα
• κόπωση
Αν το παιδί έχει ενέργεια, παίζει, κοιμάται καλά και αναπτύσσεται, τότε η άρνηση φαγητού δεν είναι επικίνδυνη, αλλά μία φάση που θα περάσει.
Μήπως το τραπέζι έχει “πίεση”;
Το «φάε λίγο ακόμα», «δώσε μου χαρά», «τόσα έφαγες μόνο;» μπορεί να οδηγήσουν το παιδί στο να αντιδρά αντί να φάει. Τα παιδιά τρώνε καλύτερα όταν:
• δεν υπάρχει παζάρεμα
• δεν υπάρχει ανταμοιβή («αν φας, θα πάρεις…»)
• δεν υπάρχει ένταση στο τραπέζι (ηρεμία = καλύτερη όρεξη)
Τα μικρά, συχνά γεύματα είναι καλύτερα από μία “μάχη”
Αντί για ένα μεγάλο πιάτο που το αγχώνει:
• προσφέρετε μικρές ποσότητες
• δώστε επιλογές: «Προτιμάς κοτοπουλάκι ή ρύζι;»
• βάλτε ποικιλία χρωμάτων στο πιάτο
Η ελευθερία επιλογής ενισχύει την αυτονομία και ανοίγει την όρεξη.
Φτιάξτε μια σταθερή ρουτίνα γευμάτων
Τα παιδιά πεινάνε περισσότερο όταν υπάρχει ρυθμός:
• πρωινό
• δεκατιανό
• μεσημεριανό
• απογευματινό
• βραδινό
Αν τσιμπολογάει όλη μέρα, το στομαχάκι του δεν έχει πραγματική αίσθηση πείνας.
Προσοχή στα “κρυφά σνακ που γεμίζουν την κοιλίτσα”
Πολλά παιδιά δεν τρώνε στο τραπέζι γιατί έχουν ήδη χορτάσει από:
• γάλα λίγο πριν το γεύμα
• χυμούς
• μπάρες/κράκερ
• smoothies
• μικρά σνακ στην πορεία
Ρυθμίστε αυτά τα “μικρά”, γιατί συχνά είναι ο λόγος που «δεν πεινάει».
Μετατρέψτε το φαγητό σε εμπειρία, όχι σε υποχρέωση
Μπείτε μαζί στην κουζίνα και αφήστε το παιδί να:
• ανακατέψει
• πλύνει ένα λαχανικό
• διαλέξει πιάτο ή χρώμα
• βοηθήσει στο στρώσιμο
Όταν συμμετέχει, νιώθει ότι το φαγητό είναι δική του “δημιουργία”.
Πότε πρέπει να ανησυχήσω;
Επικοινωνήστε με παιδίατρο/διατροφολόγο εάν το παιδί:
• χάνει βάρος
• αποφεύγει συγκεκριμένες ομάδες τροφών για μεγάλο διάστημα
• κάνει εμετούς
• δείχνει λήθαργο ή εξάντληση
• παρουσιάζει ξαφνικά έντονη άρνηση φαγητού χωρίς εμφανή λόγο
Στις περισσότερες περιπτώσεις, όμως, πρόκειται για φάση και όχι για πρόβλημα.
Με λίγα λόγια:
Το παιδί δε χρειάζεται να φάει πολύ. Χρειάζεται να φάει ήρεμα. Και αυτό ξεκινά από τη δική μας στάση στο τραπέζι.
Ήξερες ότι. . .
…το 30–40% των παιδιών 2–6 ετών περνούν περίοδο μειωμένης όρεξης;
Είναι η πιο συνηθισμένη ηλικία για «φαγητοαπεργίες» και θεωρείται τμήμα της φυσιολογικής ανάπτυξης.
…η όρεξη των παιδιών πέφτει όταν είναι σε “άλμα ανάπτυξης”;
Πριν από μια έντονη φάση αύξησης ύψους ή βάρους, πολλά παιδιά τρώνε λιγότερο αντί για περισσότερο.
…τα παιδιά χρειάζονται λιγότερες θερμίδες απ’ ό,τι νομίζουν οι γονείς;
Πολλές φορές η ποσότητα που εμείς θεωρούμε «λίγη» είναι απολύτως επαρκής για το σώμα τους.
…η πίεση στο τραπέζι μειώνει την όρεξη κατά 40%;
Έρευνες δείχνουν ότι όταν ένα παιδί νιώθει ότι το παρακολουθούν για να φάει, τρώει λιγότερο.
…η συμμετοχή στην προετοιμασία του φαγητού αυξάνει την κατανάλωση λαχανικών έως και 60%;
Αν ένα παιδί «βοηθήσει», είναι πολύ πιθανότερο να δοκιμάσει.
…το “δεν πεινάω” είναι συχνά σημάδι κόπωσης, όχι άρνησης;
Αν το παιδί είναι κουρασμένο, η όρεξή του μηδενίζει — ειδικά το μεσημέρι.
…η γεύση στα παιδιά είναι 2–3 φορές πιο έντονη απ’ ό,τι στους ενήλικες;
Γι’ αυτό απορρίπτουν εύκολα τροφές με έντονες μυρωδιές ή υφές.
…η τηλεόραση και οι οθόνες μειώνουν το αίσθημα κορεσμού;
Όταν τρώνε με οθόνη, ο εγκέφαλος “ξεχνάει” να καταγράψει την πείνα/κορεσμό.
…τα παιδιά δε φοβούνται τα νέα τρόφιμα — φοβούνται την επιμονή των ενηλίκων;
Ο φόβος δοκιμής (νεοφοβία) μεγαλώνει όταν το παιδί νιώθει πίεση.
